Groningen en Nijmegen aan zee, Urk weer een eiland
De kaart van Nederland, maar dan anders. In onderstaande afbeelding presenteert Weetmeer.nl de Politieke Landkaart 2009, een weergave van de politieke oriëntatie van alle Nederlandse gemeenten. Op basis van de uitslagen van de afgelopen Europese Parlementsverkiezingen zijn alle gemeenten geplaatst op een fictieve landkaart met vier politieke windstreken: Links, Rechts, Progressief en Conservatief. Op deze manier is het politieke landschap van Nederland op een verrassende wijze gevisualiseerd.
Aan de hand van de verkiezingsuitslagen van de Europese Parlementsverkiezingen van 2009, heeft iedere Nederlandse gemeente een plaats op de landkaart gekregen. Van links-progressieve gemeenten linksboven tot rechts-conservatieve gemeenten rechtsonder. De clusters die zo ontstaan, zijn getekend als ware het acht landen op de politieke landkaart, verdeeld over zes eilanden.
Opvallende ‘landen’
Zo liggen Groningen en Nijmegen, als zeer links en progressief vlak bij elkaar aan zee en delen Urk en Bunschoten helemaal aan de andere kant, als rechts en zeer conservatieve gemeenten een klein, afgelegen eiland. Ook de ‘welgestelde’ gemeenten (o.a. uit het Gooi) aan de ‘Noordkust’, de Noordelijke provincies en de ’Bible belt’ aan de ‘Zuidkust’ zijn duidelijk herkenbaar.
Op andere plekken liggen ‘vergelijkbare’ steden of gemeenten bij elkaar. Linksboven opvallend de studentensteden van Nederland, met een stukje verder naar het midden een aantal middelgrote steden.
Downloaden
De Politieke Landkaart 2009 bestaat naast de hierboven getoonde landkaart uit een compleet plaatsnamenregister, een overzicht van de verschuiving van de politieke oriëntatie van 2009 t.o.v. 2004 en een “Nederland in Kleur”-landkaart, waar voor iedere gemeente van Nederland de sterkste politieke oriëntatie is weergegeven. De Politieke Landkaart is te downloaden als PDF-bestand:
Inzoomen
Verder inzoomen op een gedetailleerdere versie van de Politieke Landkaart kan hier:
Toelichting
Voor meer informatie over de samenstelling van de Politieke Landkaart, zie:
Volgens mij is hier helemaal de verkeerde insteek genomen. Links en rechts zijn toch dezelfde dimensies als progressief en conservatief. Logisch dat je een “land” in de vorm van een diagonale lijn krijgt. Dat had je met simpele wiskunde al kunnen bedenken en daar heb je geen onderzoeksgegevens voor nodig.
Links en rechts zijn sowieso volstrekt foute en verwarrende begrippen. Er zijn 4 dimensies in de politiek en dat zijn: progressief vs conservatief en sociaal vs liberaal. Zet die dimensies eens op de kaart en laat daar de onderzoeksgegevens op los: wedden dat de landkaart dan meer gelijkmatig gevuld wordt. Dat doet dan recht aan de gegevens en geeft een goed beeld van de politiek geografische verdeling in nederland.
@de Graaf (vraag me toch af of wij dezlfde woonplaats delen)
Ik kan me wel vinden in dit commentaar, als ik echter naar de indeling kijk: http://www.weetmeer.nl/2009/11/toelichting-politieke-landkaart/ dan begrijp ik de indeling die gemaakt is wel, maar blijft de benaming (links/rechts (populistisch) vs sociaal/liberaal)staan. Hier snap ik dan de keuze weer niet, CU en SGP staan op dezelfde plaats in de conservatieve lijn, terwijl de CU naar mijn mening meer naar links en de SGP meer naar rechts zou schuiven. Misschien dat de onderzoekers zich iets meer in de politieke issues moeten verdiepen! De basis van de gemeenschappelijke plek voor de Europese Verkiezingen geeft hierin zeker een onduidelijk beeld en ik denk ook dat deze verkiezingen geen duidelijke maatstaf zijn en zeker niet representatief!! Ik zou dit nog wel eens willen zien op basis van de gemeenteraadsverkiezingen en dan SGP en CU als zelfstandig optredend. Natuurlijk ook weer lastig omdat de SGP en CU in een aantal plaatsen ook hier gezamenlijk optrekken!! Dus misschien toch maar een keer opnieuw en wachten tot de landelijke verkiezingen, want dat geeft het meest veelzijdige en duidelijkste beeld.
Verder is de keuze welke plaatsen getoond worden en welke niet voor mij een hele rare. Zelfs met de inzoomtool kon ik mijn woonplaats niet terugvinden. Toch zo’n zestigduizend inwoners op de Bible-belt, volgens de eerste kaart. Ik hoe het er maar op dat wij die mooie groene zijn.
In de gebruikte methode zitten twee subjectieve stappen. Ten eerste is het helemaal niet duidelijk of de twee assen (links-rechts, en cons-prog) onafhankelijk zijn, dus een hoek van 90 graden in de plot mogen hebben. Bovendien is de keus van assen subjectief. De Graaf heeft hierin gelijk. De gelinkte Wikipedia pagina over Politiek Spectrum geeft verschillende verdelingen, ook de indeling die door de Graaf wordt genoemd (sociaal-liberaal i.p.v. links-rechts). Ten tweede is de plaatsing van de partijen een keuze, en een andere plaatsing kan net zo goed gemaakt worden.
Deze keuzes kunnen eenvoudig worden vermeden door de juiste statistische methode te gebruiken. Acht partijen betekent dat er in feite een 8-dimensionele ruimte is, en multivariate methoden kunnen daar een 2-dimensionele ruimte van maken. De assen worden dan objectief bepaald, er moeten alleen nog namen gegeven worden. Behalve dat alle gemeente in de plot komen, worden de oorspronkelijke variabelen (de partijen) ook in de plot gezet. De assen kunnen dan makkelijk aangeduid worden. Ter ondersteuning kunnen overigens de gegevens die voor programma als Kieskompas worden gebruikt ook als basis dienen voor de multivariate analyse van de partijen.
Dat de wolk diagonaal verdeeld is verbaasd mij niet zoveel. Multivariate analyses leveren in principe een ronde wolk op, maar nooit alle delen van de wolk zijn egaal bezet, zodat er dan toch vaak een “rugbybal” zichtbaar is.
Ik vind dit toch interessant. Ik woon al meer dan 30 jaar in de UK, maar ik blijf wel op de hoogte van wat er in NL aan de hand is. En, voor alle critici: maken jullie dan eens een betere…
Het idee van een dergelijke landkaart is mooi, maar het geeft in dit geval een totaal vertekend beeld, omdat het gedaan is op basis van de Europese Parlementsverkiezingen. Die verkiezingen zijn totaal oninteressant voor een groot gedeelte van de burgers (zie de opkomstpercentages) en daarom ook niet representatief voor het politieke klimaat. Aangezien het hier gaat om een landkaart, waarbij de gemeenten in heel Nederland worden vergeleken, kan deze alleen maar een goed beeld geven als die gemaakt wordt op basis van 2e kamer verkiezingen en niets anders.
Bedankt voor de reacties.
@de Graaf: “Volstrekt fout” lijkt mij geen juiste kwalificatie. Bij het bepalen van de assen die we voor de Politieke Landkaart wilde gebruiken, hebben we gekeken naar wat hiervoor de meest algemeen geaccepteerde zijn. Er is geen enkele indeling die op deze plek niet tot discussie zou leiden. De huidige indeling is voornamelijk afgeleid van de indeling die ook door het KiesKompas werd gebruikt bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2006.
Maar wanneer er per partij een goede ‘score’ gemaakt kan worden op de sociale-liberale en op de progressieve-conservatieve schaal is een dergelijke landkaart ook snel gemaakt. Ik betwijfel echter of deze aanzienlijk af zal wijken van de huidige Politieke Landkaart.
@Johan Blad: Omdat Christenunie en SGP gezamenlijk deelnamen aan de Europese Verkiezingen is het helaas niet mogelijk om onderscheid te maken tussen deze twee partijen in de verkiezingsuitslagen. Bij een landelijke verkiezing is dit uiteraard wel mogelijk.
@Johan: Een Politieke Landkaart op basis van de Tweede Kamerverkiezingen zal inderdaad een nog completer beeld geven. Helaas (of misschien wel gelukkig) ligt het buiten onze macht om op korte termijn een Tweede Kamerverkiezing te organiseren. Het wachten is dus op de Politieke Landkaart 2011.
@Jasper Leuk idee, geweldig uitgevoerd, daarvoor mijn complimenten. Je indelingsstrategie leidt er wel toe dat de de kaart aan relevantie inboet.
Signatuur is over tijd
Een modernere indeling houdt er rekening mee dat op elk niveau van de politiek (gemeentelijk, provinciaal, landelijk, Europees) mensen anders zouden kunnen stemmen. Het is daarom interessant om te zien of de kaart inderdaad verandert met elke verkiezing. Een soort van 3D kaart krijg je dan.
Echter. De keuze voor de indeling van KiesKompas is begrijpelijk, maar onverantwoord. Zo is het interessant dat tijdens gemeenteraadsverkiezingen 15% van de stemmen naar lokale partijen gaat. Nu kan je veel zeggen maar vanuit een landelijk perspectief hebben Leefbaar Rotterdam en Leefbaar Utrecht alleen het woord ‘leefbaar’ gemeen.
Je zou ze als horend bij de rechtse of de linkse blok kunnen categoriseren, maar je doet ze schromelijk tekort. Beide partijen hebben vanuit hun lokale optiek een hekel aan het machtspolitiekdenken van de PvdA, aan de laissez faire houding van de VVD, de onvoorspelbaarheid van D66, de mooi-weer-spelerij van Groen Links, enz. Is er sprake van een nieuwe signatuur regionaal vs. nationaal? Nee! Eerder van regionale betrokkenheid vs. landelijk schaalvergrotingsdenken. Zoiets als het geloof dat er een verschil is tussen een goed restaurant en een restaurant horend tot een landelijk keten. En dan heb je heel veel gradaties er tussen in. De indeling van KiesKompas gaat hier aan voorbij.
Nieuwe politieke indeling nodig
KiesKompas lijkt iets te zeggen over politiek consumentisme, maar is even uit de tijd als mobiele telefoons uitsluitend vergelijken op basis van prijs en bereik. Een BlackBerry of een iPhone vergelijken op deze schaal alleen is onzinnig. Ik denk dat je zelf een andere indeling moet maken, naar voorbeeld van de mobiele telefoonindelingen. Dan kan je bijvoorbeeld kijken naar filosofische signatuur vs. praktische signatuur; belangengroepen gerelateerd (bijna alle landelijke partijen) vs. algemener belang dienend (veel lokale partijen); oog voor detaillering vs. consensus denken (of schaalvergroting denken); constructief vs. reactief; enz. Eerst hadden we de Stemwijzer, dan de KiesKompas: het wordt tijd voor de KiesMeer!
@Jasper, echt hartstikke mooi deze kaart, ik zou ook in een kustplaats wonen op deze kaart
Kan er zo in Amsterdam, Nijmegen of Groningen gaan winkelen, in het echt zou ik daarvoor toch een stukje moeten reizen…
En over de 2e kamer verkiezingen gesproken, daarvoor zou dan toch ook de 2e kamerverkiezingen van 2006 gebruikt kunnen worden?
http://www.kiesraad.nl/nl/Overige_Content/Bestanden/Publicatie-Publicaties/Statgegevens_TK_2006.pdf
Amsterdam Progressief? Wie heeft dat verzonnen?
Enkele feiten over Amsterdams beleid:
* “niet staand mogen drinken” en ander restrictief beleid in de binnenstad
* De teruglopende acceptatie van homo’s in A’dam
* De grote invloed van religie (tot het sponsoren van moskeeen aan toe)
Dat zijn toch geen zaken die je vooruitstrevend kunt noemen.
Mooie landkaart! Ik weet alleen niet of je de verschillende steden op deze manier ik hokjes kan plaatsen, dat doe je bij mensen toch hopelijk ook niet?
Ik kom oorsponkelijk uit West-Voorne en ik zou mezelf niet direct ‘rijk en rechts’ willen noemen… Helaas… (voor wat betreft het ‘rijk zijn’ dan..)
Oeh, mooi gedaan! Je vraagt je af wie nou op zo’n idee komt…. http://tr.im/E7um
This comment was originally posted on Twitter
Gouda is progressief midden http://twurl.nl/ch0ez1
This comment was originally posted on Twitter
Interessante kaart van Nederland: http://bit.ly/1CwpVA Behalve letterlijk is ook figuurlijk de afstand tussen Kessel en Groningen groot.
This comment was originally posted on Twitter
Op naar een nieuwe dag bij de stadsomroep van de meest links-progressieve stad van Nederland (http://bit.ly/eNhN9)
This comment was originally posted on Twitter
@erikhogeboom misschien grappig voor de website http://bit.ly/3eJJ9q
This comment was originally posted on Twitter
http://bit.ly/3eJJ9q Deze is echt top. Zo inpakken en naar afspraak in Laren
This comment was originally posted on Twitter
@mrmiddel Leuk hoor die politiek landkaart van NL http://bit.ly/eNhN9
This comment was originally posted on Twitter
Nijmegen aan zee, Urk weer een eiland. Politieke landkaart http://is.gd/4NLOl Briljant. Ede ligt randje biblebelt, dichtbij het midden.
This comment was originally posted on Twitter
http://bit.ly/3NXuP4 Tweede indruk: ChristenUnie vooral rechts en conservatief? Echt niet! Niet links, niet rechts, maar christelijk-sociaal
This comment was originally posted on Twitter
@erikvandijk69 Let wel op: voor Europa gaat het om ChristenUnie én SGP. De invloed van SGP telt in dit geval ook mee (http://bit.ly/3NXuP4)
This comment was originally posted on Twitter
mooi visuallisatie: politieke landkaart van Nederland: http://bit.ly/3PO5NW
This comment was originally posted on Twitter
En toen zag de politieke landkaart er ineens heel anders uit http://bit.ly/3PO5NW
This comment was originally posted on Twitter
Nijmegen aan Zee? RT @JaapJansen En toen zag de politieke landkaart er ineens heel anders uit http://bit.ly/3PO5NW
This comment was originally posted on Twitter
Mooooooi! Politieke landkaart van nederland (via @JaapJansen) http://tinyurl.com/yja33uz
This comment was originally posted on Twitter
Infographics > goed gedaan > RT @HuubBellemakers: Mooooooi! Politieke landkaart van nederland (via @JaapJansen) http://tinyurl.com/yja33uz
This comment was originally posted on Twitter
Volgens de politieke landkaart (http://bit.ly/3PO5NW) ligt de stad waar ik opgegroeid ben (Kerkrade) op het randje van de pol.’Bible Belt’:S
This comment was originally posted on Twitter
Ressel is een apart eiland in de categorie rechts en conservatief; BIj wat voor politiek stroming kom je dan uit? http://bit.ly/3PO5NW
This comment was originally posted on Twitter
Yes! #Menterwolde staat op de politieke kaart! http://bit.ly/3PO5NW (nu nog kilometers opschuiven naar de goede kant)
This comment was originally posted on Twitter
ha! Venlo en Nijmegen liggen opeens 2 zeearmen en één eiland van elkaar vandaan. http://bit.ly/3eJJ9q
This comment was originally posted on Twitter
bekijkt de politieke landkaart van Nederland http://tinyurl.com/yja33uz (via @HuubBellemakers via @JaapJansen)
This comment was originally posted on Twitter
Cool! RT @JaapJansen: En toen zag de politieke landkaart er ineens heel anders uit http://bit.ly/3PO5NW
This comment was originally posted on Twitter
Leeuwarden staat fraai op de politieke landkaart. RT Een politieke landkaart van Nederland. http://bit.ly/3PO5NW Mooi bedacht! (via @Sywert)
This comment was originally posted on Twitter
Interessant: de kaart van Nederland, maar dan anders: politieke landkaart van #Nederland http://bit.ly/3PO5NW #Holland
This comment was originally posted on Twitter
Een andere kijk op Nederland, ook handig voor degenen die overwegen te verhuizen: politieke landkaart http://tinyurl.com/yja33uz
This comment was originally posted on Twitter
Waar ligt Almere op de politieke kaart van Nederland en hoe gaat dat veranderen. http://bit.ly/3eJJ9q
This comment was originally posted on Twitter
Waar ligt Almere op de politieke kaart van Nederland en hoe gaat dat veranderen. http://bit.ly/3eJJ9q (via @johanvdkroef)
This comment was originally posted on Twitter
(π) Dutch political map (brilliant!) http://bit.ly/3eJJ9q
This comment was originally posted on Twitter